Banner 1

Bouwen aan een STERK HUIS

Met trots en vertrouwen bieden wij u het Jaardocument 2016 aan. Er zijn een aantal belangrijke thema’s die in 2016 een rol hebben gespeeld.

Ten eerste: we bouwen weer

Als u onze organisatie al een tijdje volgt, of als u dicht bij de transformatie in het sociale domein staat, zult u weten dat de bezuinigingen in de jaren 2015 en 2016 een grote wissel hebben getrokken op de kracht en flexibiliteit van organisaties in de specialistische hulpverlening aan kinderen, jongeren, vrouwen, mannen en gezinnen. De bezuinigingen die 30% bedragen hebben wij gerealiseerd met een intensief verandertraject of kostenbesparing, procesoptimalisaties en organisatieontwikkeling in 2015 en begin 2016. We hebben dit gedaan met de principes van ‘lean organiseren’ die we breed in de organisatie hebben verspreid. We zijn ook in 2016 geholpen met een subsidie van de Landelijke Transitie Autoriteit.
De effecten  van de aanpassingen zijn in de loop van het van 2016 geoperationaliseerd, geëvalueerd en bijgesteld. Dit heeft de gewenste resultaten opgeleverd (kostenbesparing, plattere organisatie, efficiëntere processen), maar kende ook aanpassingsproblemen en het opstarten van nieuwe functies en werkzaamheden.
We hebben veel gevraagd van al onze medewerkers. Extra complicerend was daarbij dat de medewerkers, maar ook de organisatie moest omgaan met het ‘politiek maatschappelijke sentiment’ dat alle specialistische jeugdhulpverlening eigenlijk niet meer nodig was. Het gesprek ging niet over nieuwe vormen  van hulpverlening (transformatie), maar had het karakter van ‘andere, lichte hulp is per definitie beter (transitie)’.
In de loop van 2016 is er heel langzaam een nieuwe ‘tijdsgeest’ ontstaan. We bouwen aan nieuwe vormen van hulpverlening. We bouwen aan nieuwe vormen van samenwerking. We bouwen een volgende fase van de (netwerk)organisatie. We bouwen met elkaar aan mensen en teams.

Nog een beetje voorzichtig en hoopvol bouwen we niet alleen een fysiek STERK HUIS, dat in het 2e kwartaal van 2017 wordt opgeleverd, maar bouwen we ook aan een nieuwe organisatie, aan nieuwe teams en stijlen van samenwerken en organiseren. En we bouwen met anderen: cliënten, gemeenten, collega-organisaties en partners in het bedrijfsleven en de maatschappij die zich willen inspannen voor maatschappelijke ontwikkeling en kansen voor mensen.

Een tweede thema: we innoveren en zoeken nieuwe oplossingen

Zoals Einstein al adviseerde zetten we erg in op anders denken en andere oplossingen. Dat kan alleen in samenwerking. Die houding van ‘het kan, ook als het niet bestaat’, vraagt om een sterke visie en sterk leiderschap. Vertrouwen en duidelijke verantwoordelijkheden moeten hand in hand gaan.
Deze innovatieve houding heeft al een rol gespeeld bij de reorganisatie. Bij de leiderschapsuitgangspunten (“High Trust”). Bij het verder betrekken van cliënten bij ontwikkelingen in de organisatie en de inhoud. En bij het starten van een ontwikkel- en scholingstraject dat breed in de organisatie zal worden uitgerold.

Een derde thema is de financiële situatie van Kompaan en De Bocht

In een hoog tempo zijn de financiële omstandigheden van Kompaan en De Bocht veranderd. Niet alleen een lager budget, afhankelijkheid van veel meer financiers,  maar ook de uitgangspunten ten aanzien van contractering (overal éénjarig) en verwijzingen (via de wijkteams of de huisarts).
Deze veranderde financiële omstandigheden maken onze positie als bedrijf anders. Als je ‘objectief’ redeneert kunnen alle financiële middelen ieder jaar wegvallen. De redelijkheid geeft natuurlijk wel aan dat de gemeenten in de regio niet zullen sturen op het wegvallen van specialistsiche hulpverlening van partijen in de regio. Zij zullen waarschijnlijk niet geconfronteerd willen worden met ‘zorginfrastructuur’ met grote frictiekosten. Er staat echter op dit moment nergens dat er sprake is van een formele duurzame relatie.
In de beoordeling van de betrouwbaarheid van de organisatie door banken is dit gebrek aan afspraken over een duurzame relatie een groot probleem. Een probleem dat landelijk speelt.
Wij hebben in 2016 hard gewerkt aan het kunnen afsluiten van een, beperkte, hypotheek voor de vervangende nieuwbouw van de vrouwenhulpverlening. Dit is uiteindelijk gelukt. Daarbij heeft het absoluut een rol gespeeld dat we een stijgende lijn kunnen laten zien in de financiële ratio’s vanaf 2016.
Ook de positieve houding van de centrumgemeente Tilburg ten aanzien van ‘veronderstelde meerjarige samenwerking’ is van groot belang geweest.
In 2016 zijn er intensieve gesprekken geweest met de regiogemeenten over afspraken over bevoorschotting. Het wenselijke systeem is maandelijkse declaratie. Aan de zijde van zowel Kompaan en de Bocht als de gemeenten bleken er nog onvolkomenheden in de systemen en werkwijze te zijn.
We zijn blij dat we afspraken hebben kunnen maken over bevoorschotting van de te verwachte declaraties. Deze tijdelijke aanpassing was noodzakelijk om niet in liquiditeitsproblement te komen. 

We sluiten 2016 af met een positief  resultaat. Dit is erg belangrijk en een hoopvol teken van grip krijgen op de bedrijfsvoering van Kompaan en De Bocht in de volgende fase. De aanstelling van een directeur met accent op bedrijfsvoering medio 2016 is in de genoemde financiële omstandigheden een zeer bewuste keuze.

Een “Maatschappelijke Onderneming” als vierde thema

Er tekent zich steeds duidelijker af dat de aard van Kompaan en De Bocht als ‘bedrijf’ verandert. Natuurlijk is het de vraag of het wijs is om van “hulpverlening bij problemen in veiligheid en ontwikkeling” een bedrijf te maken dat moet aanbesteden volgens Europese richtlijnen.
Kompaan en De Bocht kiest vanuit positieve overwegingen voor een bedrijfsmatige ontwikkeling. Die begint bij het centraal zetten van onze cliënten, ook al zitten de cliënten niet altijd op onze hulpverlening te wachten gezien de aard van de problematiek waar wij veel verstand van hebben. Ons vakmanschap, onze toegankelijkheid, onze flexibiliteit en onze transparante kosten moeten van ons een organisatie maken waar mensen en gemeenten graag mee te maken hebben.
Bij deze keuze om ons bewust ondernemend op te stellen zijn we in 2016  gestart met het zoeken naar nieuwe allianties en kennisgebieden voor de toekomst.
Concreet gaat het om duurzame samenwerking met collega-organisaties in de regio, waarbij het accent ligt op vernieuwing en niet op concurrentie.
Het gaat om onderzoek naar technische oplossingen en e-health oplossingen voor veel voorkomende of risicovolle vraagstukken. Hierbij ontstaan allianties met ándere kennispartijen
Het gaat ook om allianties met fondsen en charitatieve intstellingen. Wij kunnen een partij zijn die de ambities van fondsen mede waar kunnen maken. En wij hebben hun betrokkenheid nodig om innovatie te kunnen realiseren.
Een belangrijke alliantie is ook de verbinding met ons lokale netwerk van ondernemers en organisaties. Wij hebben ‘vrienden’ nodig voor draagvlak van ons werk, en voor onze cliënten. Vrienden die willen sponsoren, maar ook een kruiwagen willen bieden, of die hun netwerk in willen zetten om op het goede niveau knelpunten, of ambities,  te kunnen bespreken. Knelpunten in de organisatie of knelpunten die cliënten tegen komen.

Vertrouwen als vijfde thema

In ons land speelt breed het thema van ‘vertrouwen in de democratie en in de politiek’.  De afstand tussen burgers en beslissers lijkt groot.
Parallel hieraan speelt ook het thema van ‘vertrouwen in de hulpverlening’. Vertrouwen van de financiers maar ook vertrouwen van cliënten.
We weten dat vertrouwen niet gebaat is bij nog meer regels die een schijn van vertrouwen zouden moeten geven. Kern lijkt eerder vertrouwen door duidelijkheid en respect.
Het evenwicht tussen vertrouwen en regels is een actueel thema.
We zien het bij de registratie van onze professionals in het beroepsregister. De hoofdlijn is ‘transparant wikken en wegen’ in complexe situaties. Niet de regels per sé volgen, maar onderbouwen wat je doet en verantwoordelijkheid nemen.  
We zien het thema ook terugkomen in de Zorgbrede Governancecode. Er moet transparant toezicht zijn en transparant bestuur. Er zijn richtlijnen, en er wordt gestuurd op onderbouwende argumentatie bij grenssituaties.
We zien het ook in het ontstaan van ‘nieuwe vormen van partnership’. De discussie tussen gemeenten en zorgaanbieders  is in 2016 gestart hoe we kunnen bouwen aan een ‘robuuste basis’ voor hulpverlening waarbij gezamenlijke verantwoordelijkheid niet leidt tot gemakzucht, maar de belangen van burgers en cliënten optimaal gediend worden. Ook al vraagt dit om ontwikkelingen die de organisaties of de interne structuur bij gemeenten raken.

Tot slot ONS STERK HUIS

In 2016 is ons fysieke STERK HUIS uit de steigers gekomen. Op 30 november konden we het bereiken van het hoogste punt vieren.
Het STERK HUIS staat voor een manier van werken, staat voor een manier van organiseren, staat voor een manier van naar cliënten en medewerkers kijken en staat ook voor investeren in preventie.
Bij de Kerstviering in 2016 was er een opvallend fijne  sfeer. We voelen dat we aan de vooravond staan van een volgende fase van Kompaan en De Bocht. Met vertrouwen in  onze kennis en kracht.  Maar ook met het besef dat bezinning en rustig kijken noodzakelijk zijn om open te blijven staan voor vernieuwing en verandering.  

Lian Smits,

Bestuurder Kompaan en De Bocht

Februari 2017